انواع سردخانه
سردخانه چیست؟
سردخانه ها یکی از اساسی ترین، جزهای صنعت کشاورزی، مواد غذایی و دارویی می باشد. محفظهای سرد که کمک میکند مواد غذایی، دارویی، مواد فاسد شدنی به مدت طولانی قابل نگهداری باشد و کیفیت اولیه خود را حفظ خواهد کرد. این امر موجب میشود که دور ریزهای صنایع کشاورزی، غذایی و دارویی به حداقل برسد و کمک شایانی به این صنایع کرده است، سردخانه ها در انواع متعددی تولید می شود. در این مقاله قصد داریم در مورد سردخانه های بالا صفر و زیر صفر مطالبی را خدمت شما عزیزان ارائه دهیم.
امروزه سردخانهها نهتنها در صنایع بزرگ، بلکه در فروشگاههای کوچک، مراکز توزیع مواد غذایی و حتی مراکز درمانی نقش کلیدی دارند. با افزایش جمعیت و رشد صنایع غذایی، نیاز به نگهداری بلندمدت مواد فاسدشدنی بیش از پیش احساس میشود. در این میان، استفاده از سردخانههای استاندارد میتواند به کاهش اتلاف منابع، حفظ ارزش اقتصادی محصولات و حتی سلامت مصرفکنندگان کمک کند. علاوه بر این، در شرایط اقلیمی گرم ایران، استفاده از سیستمهای برودتی کارآمد از ضروریات هر مجموعه تولیدی و خدماتی است.
آشنایی مختصری با سردخانه
همانطور که در پستهای قبلی در مورد نحوه تولید و ساختار کلی سردخانه اشاره کردیم مواد خوراکی زیادی اعم از میوه، سبزیجات، گوشت ماکیان، گوشت قرمز و تمام محصولاتی که سریع فاسد می شوند و بافت و ساختار خود را تغییر می دهند. قابل نگهداری در سردخانه با مدت طولانی می باشند. به محفظه یا اتاقی که مواد غذایی یا دارویی در آن تحت دمای لازم و مطلوب ثابت می ماند و مانع فاسد شدن می شود سردخانه می گویند.
یکی از ویژگیهای کلیدی سردخانهها، کنترل دقیق دما و رطوبت است. هر محصول غذایی دمای نگهداری خاصی دارد. بهعنوان مثال، سبزیجات تازه در دمای ۲ تا ۵ درجه، گوشت قرمز در دمای منفی ۱۸ درجه و داروها در محدوده ۲ تا ۸ درجه سانتیگراد نگهداری میشوند. علاوه بر دما، کنترل میزان رطوبت نسبی محیط نیز اهمیت دارد تا از خشک شدن یا کپکزدگی مواد جلوگیری شود. در سردخانههای مدرن، سنسورهای دیجیتال دما و رطوبت به سیستم مرکزی کنترل متصلاند تا کوچکترین تغییرات محیطی ثبت و اصلاح شود.
سردخانه ها به کمک تجهیزات مخصوصی که در داخل تعبیه شده دما را تا حد مطلوب کاهش داده و ثابت نگه می دارد. معمولا این دما با توجه به محصولات داخلی متغیر می باشد به این شکل محصولات درون سردخانه قرار میگیرد و بافت خود را حفظ کرده و فاسد نمی شود.
اکثر سردخانه ها برای ایجاد دمای مناسب از عمل سردسازی سیستمی به نام تبرید تراکم استفاده می کنند. نحوه کارکرد این سردخانه ها اکثرا سیستم تراکمی می باشد اما معمولا حجم و ظرفیت این تجهیزات برودتی متفاوت است. به عنوان نمونه مطلبی قبلا در رابطه با این موضوع بررسی شد که گواه این است که فریزرها و یخچال های صنعتی از سیستم تبرید تراکمی بهره مند هستند.
سیستم تبرید سردخانه
سردخانه ها به کمک تجهیزات مخصوصی که در داخل تعبیه شده دما را تا حد مطلوب کاهش داده و ثابت نگه می دارد. معمولا این دما با توجه به محصولات داخلی متغیر می باشد به این شکل محصولات درون سردخانه قرار میگیرد و بافت خود را حفظ کرده و فاسد نمی شود.
📍
در سیستمهای تبرید صنعتی معمولاً از دو نوع گاز مبرد استفاده میشود: مبردهای سنتی (مانند R22) و مبردهای جدید سازگار با محیط زیست (مثل R134a و R410A). مبردهای نسل جدید راندمان بالاتر و اثر گلخانهای کمتری دارند و به همین دلیل در پروژههای مدرن به کار گرفته میشوند. انتخاب نوع مبرد باید بر اساس ظرفیت سردخانه، نوع کمپرسور و اقلیم منطقه انجام گیرد.
اکثر سردخانه ها برای ایجاد دمای مناسب از عمل سردسازی سیستمی به نام تبرید تراکم استفاده می کنند. نحوه کارکرد این سردخانه ها اکثرا سیستم تراکمی می باشد اما معمولا حجم و ظرفیت این تجهیزات برودتی متفاوت است. به عنوان نمونه مطلبی قبلا در رابطه با این موضوع بررسی شد که گواه این است که فریزرها و یخچال های صنعتی از سیستم تبرید تراکمی بهره مند هستند.
📍
در برخی سردخانههای بزرگ صنعتی، از سیستمهای تبرید جذبی نیز استفاده میشود که در آن بهجای کمپرسور مکانیکی، از انرژی گرمایی برای فشردهسازی گاز مبرد استفاده میشود. این سیستمها معمولاً در نیروگاهها یا کارخانجاتی که به بخار یا گرمای مازاد دسترسی دارند، کاربرد دارند و به کاهش مصرف برق کمک میکنند.
انواع سردخانه
سرد خانه ها بر اساس نحوه کارکرد و یا نوع محصول به دسته های متعددی تقسیم بندی می شوند که اینجا قصد داریم بر اساس نوع دما یعنی سردخانه های بالای صفر و سردخانه های زیر صفر آن ها را مورد بررسی قرار دهیم.
1.سرد خانه های بالای صفر
2.سرد خانه های زیر صفر
منظور از دما همان دمای موثر برای نگهداری مواد می باشد هر کدام از این سرد خانه های بالای صفر و پایین صفر کاربرد ویژهای دارند.
سرد خانه های بالای صفر : سرد خانه ها اغلب از چرخه تبرید تراکمی برای عمل سردسازی استفاده می کنند. عملکرد این سیستم ها این گونه است که دمای محیط را کاهش داده و چند درجه بالای صفر در حد مطلوب حفظ کرده است و از این حد فراتر نخواهد رفت که معمولا برای نگهداری میوه ها، سبزیجات و مواد دارویی و حتی لبنیات و محصولات بسته بندی یخچالی که نیاز به انجماد ندارند نگهداری می شود.
به دلیل دمای معتدل این نوع سردخانهها، مصرف انرژی آنها نسبت به سردخانههای زیر صفر کمتر است. نگهداری در دمای بالای صفر به حفظ طعم، رنگ و ارزش غذایی محصولات کمک میکند. این نوع سردخانهها معمولاً در فروشگاههای زنجیرهای، کارخانههای لبنیات، و مراکز پخش میوه کاربرد دارند.
به عنوان نمونه شرایط نگهداری انگور دمای بین 0 تا 5 درجه سانتیگراد می باشد. برای اطلاعات بیشتر از جدول نگهداری سبزیجات و میوه جات می توانید استفاده کنید.
سیستم بکار رفته در سردخانه های بالای صفر، سیستم تبرید تراکمی می باشد. این سیستم ها از 4 قسمت اساسی تشکیل شده اند که موجب تغییر حالت ماده سیالی به نام مبرد می شود و بدین ترتیب دمای بالا سردخانه به بیرون منتقل می شود. چرخه تبرید تراکمی بصورت زیر است.
- تراکم: در این مرحله ماده سیال مبرد توسط دستگاه کمپرسور فشرده شده و فشار زیادی به آن تحمیل میشود و در دمای بالا تقطیر صورت می گیرد.
- چگالش:در مرحله دوم ماده سیال مبرد در کندانسور، دما کاهش یافته و عمل میعان صورت می گیرد، کندانسور های سردخانه های بالای صفر اغلب از نوع هوا خنک می باشند.
- انبساط: در مرحله سوم مایع مبرد توسط شیر انبساط افت کرده و فشار کم می شود سپس در دمای پایین سردخانه تبخیر می گردد.
- تبخیر: آخرین مرحله این چرخه اواپراتور می باشد که معمولا درون سردخانه نصب می شود. در این قسمت هوای گرم سردخانه توسط مبرد جذب شده و تبخیر می گردد به این ترتیب هوا خارج می شود.
در طراحی سردخانههای بالای صفر باید به جریان صحیح هوا درون محفظه توجه زیادی شود. چیدمان نادرست قفسهها یا بستهها میتواند جریان هوا را مختل کرده و باعث یخزدگی یا فساد موضعی مواد شود. بنابراین، نصب اواپراتور و کانالهای هوا باید بر اساس حجم و نوع محصول انجام گیرد. علاوه بر این، سیستمهای کنترل خودکار دما (ترموستات دیجیتال) باعث افزایش دقت عملکرد و صرفهجویی در انرژی میشوند.
این مدل سردخانه ها جهت نگهداری مواد غذایی، پروتئینی،ذخیره سازی و همچنین نگهداری محصولات کشاورزی و انواع میوه کاربرد دارد.اکثرا در فروشگاهها،هایپرها، همچنین رستوران ها کاربرد دارد. یکی دیگر از پرکاربردترین سردخانه های بالای صفر در منابع داروسازی با عنوان کلد روم cold room می باشد. دمای کلد روم بین 2 تا 8 درجه سانتیگراد است. محدوده دمای سردخانه های بالای صفر بین 1 تا 6 درجه سانتیگراد می باشد.
انواع سردخانه های بالای صفر از لحاظ ساختار
سرد خانه های کوچک اتاقی: این سردخانه ها معمولا برای نگهداری مواد غذایی و پروتئینی در هایپر مارکت ها و فروشگاه های اغذیه و حتی توزیع مواد یخچالی و پروتئینی استفاده می شود که میتوان در آشپزخانه و یا حتی کترینگ قرار داد. محدوده زمانی استفاده از مواد غذایی درون این یخچال ها کوتاه می باشد و اغلب برای ذخیره سازی کوتاه مدت کاربرد دارد.
این سردخانهها معمولاً برای رستورانها، هتلها، و مراکز تهیه غذا استفاده میشوند. به دلیل ابعاد کوچک و مصرف برق پایین، نصب آنها آسانتر است. با استفاده از پانلهای ساندویچی پلییورتان، عایقبندی این سردخانهها بهگونهای انجام میشود که تلفات انرژی به حداقل برسد.
سردخانه های کانتینری یا کانکسی: سردخانه های کانتینری معمولا با دمای زیر صفر تنظیم می شوند و می توان بطور طولانی مدت برای نگهداری مواد غذایی بر روی شناورها و یا حتی سکوهای نفتی استفاده کرد. ابعاد نرمال سردخانه های کانتینری 20 فوت یا 40 فوت می باشد. چنانچه اتاق سردخانه از نوع کانکس باشد هیچ محدودیتی برای ابعاد و اندازه وجود ندارد.هر دو مدل سردخانه کانتینری و سردخانه های کانکسی امکان ایجاد سردخانه های بالای صفر و زیر صفر دارد.
مزیت اصلی سردخانههای کانتینری قابلیت جابجایی و حملونقل آسان است. این نوع سردخانهها برای صادرات مواد غذایی منجمد یا توزیع مواد در مناطق دورافتاده کاربرد دارند. بدنه کانتینرها از جنس فولاد گالوانیزه با پوشش ضد زنگ ساخته میشود تا در برابر شرایط آبوهوایی مقاوم باشد.
همچنین در پروژههای نفتی، دریایی و حتی در عملیات امدادی (مانند مناطق زلزلهزده) از این نوع سردخانهها استفاده میشود.
سردخانه های زیر صفر
حجم عظیمی از مواد غذایی شرایط نگداری در دمای بالای صفر را ندارند و بایستی حتما در دمای زیر صفر نگهداری شوند چون ممکن است بافت و ساختار خود را از دست داده و فاسد شوند. بنابراین امری ضروری است که در شرایط دمایی زیر صفر نگهداری شود. اغلب از این سردخانه ها در فروشگاه های یا هایپر مارکتها برای نگهداری و ذخیره سازی مواد گوشتی و پروتئینی استفاده می شود در بستنی فروشی ها از سردخانه های کوچک برای نگهداری بستنی ها استفاده می شود.
اگر همین فریزرها در مقیاس صنعتی در کارخانه های بستنی یا گوشت انجمادی استفاده شود سردخانه های زیر صفر میگویند. انواع سردخانه های صنعتی زیر صفر از لحاظ ابعاد و مکانیزم کارایی به طور کلی به سه دسته تقسیم می شود.
1)سردخانه پرتابل: این مدل سردخانه ها دمای زیر صفر و به دلیل پرتابل بودن قابلیت جابجایی را دارند و اکثرا در اندازه های محدودی هستند.در پروژههای موقتی مانند نمایشگاهها، کمپهای نظامی یا کارگاههای فصلی از این نوع سردخانهها استفاده میشود.
2) سردخانه های کانکس یا محفظه ای : این مدل محدودیتی در اندازه و ابعاد ندارند و اغلب در فروشگاه های خیلی بزرگ استفاده می شوند و تولید گستردهای در صنعت دارد.این نوع سردخانهها معمولاً دارای سیستم هوشمند کنترل دما هستند که با هشداردهندهها و دیتالاگرها، دمای محیط را بهصورت مداوم پایش میکند
3)سردخانه های اتاقی یا سولهای : معمولا از جنس دیوارهای پیش ساخته هستند و با تجهیزات سرمایشی تجهیز می شوند و دیوارهای داخلی عایق می باشد.
این مدل سردخانهها میتوانند با سیستمهای دوگانه کار کنند؛ یعنی همزمان قابلیت عملکرد بهصورت زیر صفر و بالای صفر را داشته باشند. این ویژگی در کارخانههای فرآوری مواد غذایی باعث انعطاف بیشتر در تولید میشود.
در انتخاب سردخانه مناسب، باید به عواملی مانند ظرفیت، نوع محصول، شرایط آبوهوایی منطقه، و نوع عایقبندی توجه ویژه داشت. استفاده از پانلهای ساندویچی استاندارد، دربهای ضد نشت هوا و سیستم تبرید با راندمان بالا باعث افزایش طول عمر سردخانه و کاهش هزینههای انرژی میشود.
در ادامه می توانید پیج اینستا را مشاهده فرمایید.از اینکه مقاله را مطالعه کردید متشکریم.
مشتری عزیز شما می توانید برای کسب اطلاعات بیشتر درباره محصولات کیمیا پانل شیراز با مشاورین ما تماس حاصل فرمایید.
با ما در ارتباط باشید:
شماره های تماس: 09120646825 24-22-07137731520
آدرس کارخانه: شیراز – شهرک صنعتی – میدان سوم – بلوار کوشش شمالی – خیابان ساعی –
انتهای خیابان 801 – خیابان 802
آدرس دفتر فروش : شیراز – میدان اول
